ประวัติความเป็นมา

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาการอนุรักษ์ต้นน้ำลุ่มน้ำยม สำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 87/1 บ้านเชตวัน ตำบลในเวียง  อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เดิมเป็นโครงการทดลองปรับปรุงลุ่มน้ำแม่หล่ายอันเป็นโครงการย่อยของโครงการ กระจายการผลิตในเขตชลประทานราษฎร์ภาคเหนือ (ADPIP : Agricultural  Domestications  and  Peoples  Irrigation  Project  in  the  North)    สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์  โครงการสิ้นสุดเมื่อปี พ.ศ.2535  
ต่อมาในปี พ.ศ. 2536 ได้ปรับมาใช้งบประมาณภายใต้สังกัดกองอนุรักษ์ต้นน้ำ กรมป่าไม้ และใช้ชื่อว่า “ศูนย์จัดการต้นน้ำยม” 
ในปี พ.ศ. 2540  กรมป่าไม้ปรับเปลี่ยนโครงสร้างภายในกรมป่าไม้  จาก  “กองอนุรักษ์ต้นน้ำ”  เป็น  “ส่วนอนุรักษ์ต้นน้ำ”
โดย  “ศูนย์จัดการต้นน้ำยม” ได้เปลี่ยนเป็น   “ศูนย์จัดการต้นน้ำที่ 11 (ลุ่มน้ำยม)” 
และในปีงบประมาณ 2546 ได้มีการปรับระบบราชการและปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ  ส่วนอนุรักษ์ต้นน้ำเดิมได้ปรับเป็นสำนักอนุรักษ์และจัดการต้นน้ำ สังกัดกรมอุทยานแห่งชาติ  สัตว์ป่า  และพันธุ์พืช 
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

จากความสำเร็จในการดำเนินงานของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม   จึงจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาการอนุรักษ์ต้นน้ำเพื่อเป็นพื้นที่ในการพัฒนา และอนุรักษ์ระบบนิเวศต้นน้ำรวมทั้งศึกษาค้นคว้าและวิจัยด้านต่างๆ  โดยเฉพาะด้านวิชาการป่าไม้  ด้านสังคมและเศรษฐกิจ  ทั้งนี้เพื่อจุดประสงค์การจัดการทรัพยากรบนพื้นที่ต้นน้ำให้เป็นไปอย่าง ยั่งยืน  โดยจะเป็นพื้นที่สาธิต  ดูงาน  อบรม  ถ่ายทอดวิชาการและเทคโนโลยีด้านการจัดการลุ่มน้ำต่อไป